VHS : Viral Haemorrhagic Syndroom = RHD : Rabbit Haemorrhagic Disease =RHDV: Rabbit Haemorrhagic Disease Virus  = VHD: Viral Haemorrhagic Disease

VHS wordt veroorzaakt door een virus. Haemorrhagic betekent""Gekenmerkt door bloedingen". Dit virus is voor het eerst gevonden in China in 1984 . Enkele jaren later had het zich over geheel Europa verspreid. De ziekte heeft voor konijnen ouder dan 6 weken een dodelijk verloop. Jongere konijntjes overleven besmetting soms  .Een halve tot 3 dagenna de besmetting treden de eerste verschijnselen op. De ziekte kan razendsnel verlopen. Na enkele uren koorts, benauwdheid en toevallen sterft het dier. Vaak heeft de eigenaar niet eens in de gaten gehad dat het dier ziekte werd en wordt het konijn dood gevonden met bloed uit de neus en bek. In enkele gevallen verloopt de ziekte

trager. Sloomheid, gewichtsverlies door slechte eetlust en geelzucht treden op. Vrijwel altijd overlijdt het konijn binnen 2 weken. Het virus wordt overgebracht via speeksel en neusuitvloeiing bij direct contact tussen 2 konijnen, maar het hardnekkige virus kan ook door vliegen en vogels worden verspreid.

Vaccinatie geeft een goede bescherming tegen het virus. Omdat het virus er hardnekkig eb gemakkelijk verspreid si vaccinatie in alle gevallen te adviseren. Jonge konijnen kunnen vanaf 12 weken worden gevaccineerd, waarna in 7 dagen weerstand wordt opgebouwd. De inenting wordt elke 6 maanden herhaald om de bescherming op peil te houden. Het vaccin is veilig voor drachtige dieren.

Symptomen:

1-Een plotselinge apathie ( afwezigheid) gepaard gaande met hoge koorts.

2-Ernstige benauwdheid veroorzaakt door oedeem ( vochtopeenhoping) in de voorste luchtwegen.

3- In sommige gevallen bloederige schuim uit de neusgaten ten gevolge van bloedingen.

4- Strekkrampen en schreeuwen tijdens het doodgaan.

Jonge dieren zijn ongevoelig voor VHS. De ziekte komt niet voor bij dieren die jonger zijn dan 4 weken en slechts sporadisch bij dieren tussen 4 en 8 weken. Deze ongevoeligheid van jonge dieren is niet goed te verklaren. Voor de hand zou liggen dat jonge dieren bij de geboorte antistoffen meekrijgen, maar dit is niet het geval. Ook dieren van serologisch negatieve moeders zijn namelijk op jonge leeftijd ongevoelig.

Ziekteverloop:

Bij een beginnende epidemie kan de incubatietijd erg kort zijn, meestal e tot 2 dagen. Het aantal dieren dat ziek wordt varieert meestal tussen de 30 - 80 %. Soms sterft 100% van deze zieke dieren. In een later stadium van de epidemie krijgt de ziekte een milder verloop, waardoor het sterfte percentage afneemt.

Diagnose: Konijnen die plotseling apathisch en benauwd zijn, hoge koorts hebben en waarbij eventueel bloederig slijm uit de neusgaten komt, hebben zeer waarschijnlijk VHS .Sectie op het dode dier , aangevuld met microscopisch onderzoek van de aangetaste weefsels, kan de diagnose bevestigen. Ook is het mogelijk het ziekte verwekkende virus aan te tonen met een speciale test.

Bij het verrichten van de sectie op het dier, zijn een aantal kenmerkende weefselaantastingen met het blote oog zichtbaar.

1 - Uitgebreide bloedingen in de keelholte, luchtpijp en bronchiën. De luchtwegen kunnen over de gehele lengte met bloederig schuim gevuld zijn.

2 -Oedeem ( vochtopeenhoping) in de longen

3 - Zwelling van de milt en lymfeknopen, veroorzaakt door oedeem.

4 -Grote plekken in een gezwollen lever. Soms zijn er slechts kleine gebieden met een bleke kleur en is de lever juist erg bloedrijk.

5 - Gezwollen nieren ( oedeem)

6 - Soms bloedingen in onderhuids weefsel en mesenteria ( buiknet). Bij microscopisch onderzoek valt op dat de lever acute necrose ( plaatselijk afsterven  van weefsel) is opgetreden. Mogelijk speelt het bekende myxomatose virus ook nog een rol in het optreden van VHS. Het zou het optreden van VHS kunnen versterken.

Besmetting:

VHS wordt overgebracht van dier op dier, of indirect via mest of urine. De aankoop van een ogenschijnlijk gezond dier, dat wel besmet is maar dat zich in de incubatietijd  bevindt, kan de oorzaak zijn van het uitbreken van de ziekte op een bedrijf .De konijnen kunnen het virus ook opnemen via het gras waarop wilde, geïnfecteerde  konijnen hebben gegraasd.

VHS wordt vooral gezien op kleine bedrijven en op bedrijven van sportfokkers. Konijnen op deze bedrijven lopen meer risico om in contact te komen met besmet materiaal, respectievelijk doordat vaak dieren aangekocht worden en doordat tentoonstellingen worden bezocht. Maar ook op grote commerciële bedrijven  kan de ziekte grote verliezen veroorzaken. VHS komt alleen bij konijnen voor, hoewel sommige onderzoekers menen dat ook hazen kunnen worden geïnfecteerd.

Bij hazen betreft het echter Eurpean Brown Hare Disease ( EBHD) , een ziekte die in nederland al wat langer voorkomt.

Voorzorgsmaatregel:

Alleen vaccinatie garandeert voldoende dat uw konijnen zijn gevrijwaard van VHS. Het vaccin tegen VHS wordt bereid uit weefsels van zieke ( besmette) dieren uit Hongarije, Spanje, Italië en Frankrijk. De vaccins geven een goede bescherming reeds 4 tot 5 dagen na toediening. In Nederland zijn 2 vaccins toegelaten : Hebovac ( Aesculaap) en Cunical ( Rhone Merieux). Konijnen dienen 1x per jaar aan het begin van de fokperiode te worden gevaccineerd. Op commerciële bedrijven worden meestal alleen de fokdieren geënt.  Het is daarnaast aan te bevelen huis - en fokkonijnen tenminste 1x per jaar te vaccineren. Deze konijnen lopen immers een groter gevaar in contact te komen met besmet materiaal in de tuin of op tentoonstellingen.

Strikte hygiëne  is ook van waarde.

Omdat VHS ook bij wilde konijnen voorkomt is de ziekte niet meer uit Nederland weg te krijgen .De konijnenhouders zullen dan ook met deze kwaal moeten leren omgaan.

Het  "Vaccinatieboekje Konijn" van Merial vermeldt: We kunne 3 vormen van VHS onderscheiden:

1- Zeer snel:  gekarakteriseerd door zeer snel verlopende vorm en plotselinge dood.

2- Snel verlopende vorm: depressie, stoppen met eten, benauwdheid, koorts ( 40^oC - 41,5^oC) incoördinatie, soms  schreeuwen en tandenknarsen, vaak ziet men in het laatste een schuimige, bloederige neusuitvloeiing, gevolgd door de dood.

3- Milde vorm: Deze vorm is zeldzaam, herstel en levenslange immuniteit.

_______________________________________________________________________________________________

Bron: www.dierenkliniekwilhelminapark.nl

De ziekte werd voor het eerst in China waargenomen, maar komt sinds 10 jaar ook in Europa voor.

De wildpopulatie van konijnen in Nederland is in het voorjaar van 2004 massaal besmet geraakt en een groot deel van de besmette dieren is gestorven. Door deze konijnensterfte in Nederland is de konijnenpopulatie dramatisch teruggelopen. Vooral in de provincie Zuid Holland was de sterfte onder wilde konijnen groot.

Hoe verspreidt VHS zich?

De ziekte verspreidt zich via direct contact tussen konijnen, maar ook via mest, insecten (zoals vliegen) en besmet materiaal (zoals kooien en drinkflesjes). Let op: ook vers geplukt gras kan besmet zijn, zeker op plaatsen waar wilde konijnen komen. Realiseer je dat je ook via schoenzolen het virus kan overdragen.

Wat zijn de symptomen van VHS

Na een incubatietijd van 1-3 dagen kunnen de eerste symptomen optreden. Het konijn wordt depressief, eet niet meer, raakt benauwd, krijgt koorts, schreeuwt en tandenknarst. In het laatste stadium van de ziekte zie je vaak schuimige bloederige neusuitvloeiing. Meestal sterft het konijn snel aan bloedingen in het lichaam. Deze bloedingen treden met name op in de darmen.
Het zijn deze bloeding waaraan de ziekte zijn naam heeft te danken: hemorrhagisch betekent bloed.
De ziekte gaat echter niet altijd gepaard met bloedingen. Er is ook een vorm waarbij het konijn plots dood neervalt zonder eerst andere symptomen te hebben vertoond

Hoe kunt u uw konijn beschermen tegen VHS?

• hygiene: zorg voor schone hokken en voederbakken
• vaccinatie
• pluk geen gras op plaatsen waar ook wilde konijnen kunnen komen

Is er een therapie bij VHS?

Er bestaat geen goede therapie voor VHS. Als uw konijn VHS heeft dan kan het alleen symptomatisch behandeld worden. Door warmte, vochtinfusen, pijnstiller en vitamines kan geprobeerd worden om het konijn op te peppen, maar in bijna alle gevallen verloopt de ziekte dodelijk ondanks de ingestelde therapie.

Als u een konijn heeft dat besmet is met VHS bescherm dan uw andere konijnen door goed op de hygiene te letten. Zet het zieke konijn apart van de andere konijnen, maak het hok goed schoon en ontsmet het daarna.
 

• Gebruik 1 van de volgende middelen om alles te ontsmetten
  - 2% natronloog
  - 10% formaldehyde
  - 3% hypochloriet
  NB: alleen op hokken en materialen gebruiken, niet op de dieren gebruiken!
• Hokken en vloeren: met een van de bovenstaande middelen behandelen en het liefst gewoon op laten drogen en 4 weken de hokken niet gebruiken
• Voerbakjes en drinkflessen goed droog maken en daarna nog eens grondig afspoelen, afwassen en afdrogen.

Als u het zieke konijn vastgehouden heeft trek dan andere kleren aan en was uw handen goed voordat u een ander konijn vastpakt. Wees voorzichtig met bezoekers die konijnen hebben met VHS. Ga zelf ook niet op bezoek bij mensen die konijnen hebben als uw konijn VHS heeft

U kunt door middel van een noodvaccinatie uw nog gezonde konijnen beschermen. Zodra er een VHS verdenking is luidt ons advies om niet gevaccineerde konijnen zo snel mogelijk te laten vaccineren!

Vaccinatie tegen VHS

Wij vaccineren tegen VHS met het vaccin Cunical.
Bekijk de bijsluiter van Cunical....

LET OP: Gebruik niet het vaccin: Dercunimix!
DERCUNIMIX => niet gebruiken! Dercunimix is een gevaarlijk vaccin. Cunical is daarin gecombineerd met een sterk werkende levend en verzwakte Myxomatosevirusstam (SG33). Deze SG33 stam is dermate sterk, dat een percentage van de gevaccineerde dieren ziek kan worden en kan overlijden. Dit is dus een vaccin dat je niet voor je huiskonijn mag laten gebruiken! Het is ontwikkeld voor de commerciele konijnenhouderij.

Voor een konijnenopvang is ons advies ieder half jaar met cunical vaccineren om VHS te voorkomen

Ons VHS advies voor konijnenopvangadressen
• 2x per jaar voor VHS vaccineren met Cunical
• elk nieuw konijn gelijk bij binnenkomst vaccineren met Cunical
• elk nieuw konijn na binnenkomst 2 weken in quarantaine houden
• Hygiene is het allerbelangrijkste bij het voorkomen van VHS besmetting

Film over VHS bij het konijn breedband (4,5 MB)
Film over VHS bij het konijn modem (0,5 MB)

_________________________________________________________________________________________________________

15/20 Dierenartsen zeggen wel eens te maken hebben gehad met VHS in hun praktijk

35/100 Fokkers zeggen wel eens te maken hebben gehad met myxomatose of VHS , bij eigen konijnen of de konijnen van een collega -fokker